Szanowni Państwo.

Zespół ds. Bezpieczeństwa Wody Izby Gospodarczej "Wodociągi Polskie" powstał w 2018 roku w celu wsparcia członków Izby w działaniach na rzecz bezpieczeństwa zaopatrzenia w wodę.

Zespół śledzi prace nad zmianami w dyrektywie w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na główne aspekty tych zmian, które zostały już nieformalnie zaakceptowane przez Komisję Europejską, Parlament Europejski i Radę.

Poniżej w skrócie prezentujemy kilka zagadnień wymagających przygotowania przez przedsiębiorstwa wodociągowe.

1. Definicje

Art.1 określa cel dyrektywy, którym poza zapewnieniem odpowiedniej jakości wody jest także poprawa dostępu do niej.
Art.2 zawiera definicje, takie jak zagrożenie, zdarzenie niebezpieczne, ryzyko. To bardzo ważne w kontekście tworzenia systemów oceny zagrożeń i zarządzania ryzykiem.

2. Zarządzanie ryzykiem

Art.7 wprowadza obowiązek oceny ryzyka dla całego systemu zaopatrzenia od źródła do kranu, co oznacza, że przedsiębiorstwa wodociągowe będą musiały przeprowadzić ocenę ryzyka w swoim obszarze działalności. Za określenie obowiązków interesariuszy uczestniczących w ocenie i zarządzaniu ryzykiem w zaopatrzeniu w wodę będzie odpowiedzialny kraj członkowski poprzez wskazanie ich w lokalnym (polskim) akcie prawnym implementującym dyrektywę do prawa kraju członkowskiego. Pierwszy plan bezpieczeństwa będzie musiał powstać w każdym systemie zaopatrzenia w wodę w ciągu 6 lat od implementacji dyrektywy. Weryfikacja planów będzie następować co 6 lat.
Art.8 określa obowiązki wdrażania zarządzania ryzykiem dla zlewni wykorzystywanej do poboru wody.
Art.9 określa obowiązki wdrażania zarządzania ryzykiem dla poboru, uzdatniania, magazynowania, dystrybucji, aż do punktu dostawy (koniec wodociągu).
Art.10 określa obowiązki wdrażania zarządzania ryzykiem dla systemów wewnętrznych.

3. Dostęp do wody

W dyrektywie pojawia się definicja grup zmarginalizowanych i wykluczonych (mniejszości, Romowie, migranci). Art.13 mówi o konieczności dotarcia do tych właśnie grup, informowania ich o możliwości dostępu do bezpiecznej wody, budowaniu instalacji wewnętrznych i zewnętrznych, zachęcaniu do oferowania wody z kranu w obiektach publicznych, restauracjach.

4. Dostęp do informacji

Art.14 określa jaki zakres informacji będzie musiał być publikowany, podawany do publicznej wiadomości. Załącznik IV definiuje szczegóły jakie będą podawane do wiadomości konsumentów (taryfa, koszty, jakość wody, parametry, stosowana technologia, skargi, reklamacje, zużyta objętość, trendy zużycia, porady jak je zmniejszyć, link do strony z informacjami, informacja o ocenie ryzyka, przekroczenia parametrów i wynikające z tego ryzyko dla konsumenta, struktura właścicielska dostawcy wody itd.).

5. Wycieki

Art.4 wprowadza obowiązek zajęcia się tematem wycieków. Kraje członkowskie będą miały 3 lata na ocenę sytuacji, następnie Komisja Europejska opracuje akt delegowany w którym określi wyzwania dla ograniczania wycieków. Kraje członkowskie będą miały dwa lata na opracowanie planów działania na podstawie wytycznych KE.

6. Materiały i produkty kontaktujące się z woda do picia

Pojawiły się nowe artykuły (10a, 10b) oraz załącznik VII, wskazujące na problem jakości materiałów wykorzystywanych do budowy infrastruktury wodociągowej. Strategia kontroli będzie się opierać na aktach delegowanych, które powstaną w najbliższych latach. Muszą one zawierać następujące dokumenty:

  • Lista pozytywna substratów do produkcji (biała lista);
  • Metodyka testowania i akceptacji substancji;
  • Metodyka testowania produktów końcowych;
  • Procedury wprowadzania i wycofywania substancji z białej listy;
  • Ocena zgodności materiałów i produktów;
  • System znakowania.

Pierwszą listę ma opracować Europejska Agencja Chemiczna (ECHA).

7. Substancje zaburzające układ dokrewny i mikroplastiki

Art.11 i Załacznik I (część B), nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek badania zawartości w wodzie bisfenolu A (2,5 mg/l). Beta-estradiol i nanylofenol trafiają na listę obserwacyjną.
Mikroplastik również trafia na listę obserwacyjną, a w ciągu trzech lat ma powstać akt delegowany określający metodykę badania i wartości parametryczne.

8. (per)fluorowane organiczne środki powierzchniowo czynne

Związki PFAS były szeroko dyskutowane i znalazły się na liście parametrów do kontroli. Obowiązkowe będą pomiary dla 20 substancji (zał. III, cz.B). Komisja Europejska ma opracować wytyczne tak, aby była możliwość badania także sumy substancji. Ma na to 3 lata.

9. Derogacje

Derogacje zostają ograniczone do trzech zdarzeń:

  • Nowe źródło wody surowej – możliwość udzielenia trzyletniej derogacji maksymalnie dwukrotnie.
  • Wykrycie nowego źródła zanieczyszczenia - możliwość udzielenia trzyletniej derogacji maksymalnie dwukrotnie.
  • Nowe zagrożenie - możliwość udzielenia maksymalnie trzyletniej derogacji tylko raz.

W oczekiwaniu na ostateczny tekst dyrektywy Zespół podjął działania, które mają ułatwić przedsiębiorstwom zrozumienie nowych wyzwań. W zeszłym roku przeprowadziliśmy ankietę po to, aby zorientować się jaka jest świadomość branży związana z opracowywaniem systemów oceny zagrożeń i zarządzania ryzykiem (określone przez WHO jako Plany Bezpieczeństwa Wody). Bardzo dziękujemy za wszystkie odpowiedzi, otrzymaliśmy ponad 100 wypełnionych ankiet. Ułatwiło nam to podjąć decyzję o rozpoczęciu prac nad stroną internetową mającą być źródłem wiedzy i wymiany doświadczeń między podmiotami wdrażającymi plany bezpieczeństwa wody. Mamy nadzieję, że w ciągu kilku miesięcy będziemy mogli Państwu tę stronę udostępnić. Jeżeli jednak już teraz mają Państwo jakiekolwiek sugestie bardzo prosimy o ich nadsyłanie na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Naszą ambicją jest wsparcie i ułatwienie procesu opracowywania planów bezpieczeństwa przez członków Izby oraz inne podmioty.

Z wyrazami szacunku,
Członkowie Zespołu:

  • Dorota Jakuta – Przewodnicząca Zespołu
  • Ewa Gos, Wodociągi Miejskie w Radomiu,
  • Jacek Kaszubowski, Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna,
  • Marian Kwietniewski, Politechnika Warszawska.
  • Iwona Lasocka-Gomuła, Aquanet,
  • Anna Olejnik, MPWiK w Warszawie,
  • Marek Przytulski, Veolia,
  • Janusz Rak, Politechnika Rzeszowska,
  • Klara Ramm, IGWP,
  • Marek Sozański, Politechnika Poznańska,
  • Agnieszka Szuster-Janiaczyk, Politechnika Poznańska,
  • Barbara Tchórzewska-Cieślak, Politechnika Rzeszowska,
  • Izabela Zimoch, Politechnika Śląska,