Rocznik Statystyczny Rzeczpospolitej Polskiej 2015 zawiera dane dotyczące struktury podmiotów gospodarki narodowej jedynie dla działu dostawy wody, gospodarowania ściekami i odpadami, rekultywacji. Bardziej szczegółowe dane zawarte są w opracowaniu pn. „Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2015r.”. Zgodnie z danymi ww. opracowania (s. 88), w 2015 r. w rejestrze REGON w dziale poboru, uzdatniania i dostarczania wody zarejestrowane były ogółem 1 843 podmioty gospodarcze, w tym:

 

703 spółki handlowe, 558 zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych, 299 spółek wodnych, 243 osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 33 spółki cywilne,3 przedsiębiorstwa państwowe,4 spółdzielnie.

Dane dotyczące zmian ilościowych przedsiębiorstw wskazują iż od roku 1999 ich liczba nieustannie wzrasta. Poniższy wykres przedstawia zmiany ilościowe, jakie zachodziły na przestrzeni ostatnich lat w kształtowaniu się liczby podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w dziale poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Wykres 1 Podmioty gospodarcze prowadzące działalność w dziale poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody w latach 1999-2015.

przedsiebiorstwa wykres1

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Rocznika Statystycznego 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003, 2002, 2001, 2000 oraz opracowań GUS: Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2011, 2012, 2014, 2015.

W badanym okresie liczba podmiotów prowadzących działalność w dziale poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody nieustannie wzrasta. Tempo przyrostu ulega jednak wyraźnym zmianom. Największy przyrost w stosunku do roku poprzedzającego nastąpił w 2001 roku (prawie o 15%). Od 2003 roku wystąpił spadek dynamiki przyrostu podmiotów, który został przełamany w roku 2008, kiedy to liczba podmiotów wzrosła o ponad 6,5%. W roku 2010 dynamika wzrostu liczby podmiotów była niewiele niższa niż w roku 2008 i niemal na identycznym poziomie jak w roku 2009, ponieważ wynosiła 104,34% (2009 - 104,47%). W roku 2011 dynamika przyrostu liczby przedsiębiorstw była nieznacznie niższa niż w roku 2010 wynosząc 103,45%. W roku 2012 przyrost liczby podmiotów zajmujących się poborem, uzdatnianiem i dostarczeniem wody był mniej dynamiczny niż w latach ubiegłych i wyniósł 101,47%. Rok 2013 charakteryzował się jeszcze mniejszym przyrostem liczby podmiotów, który wyniósł 100,78%. W roku 2014 dynamika liczby przedsiębiorstw była niemal identyczna jak w roku poprzednim i wyniosła 100,77%. Rok 2015 charakteryzuje się niewielkim, wynoszącym 0,43 punktu % w stosunku do roku ubiegłego, wzrostem dynamiki liczby przedsiębiorstw. Zbliżona dynamika przyrostu w ostatnich latach, szczególnie 2012-2015, wskazuje na zbliżanie się do maksymalnego poziomu liczby przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w Polsce. Spoglądając na liczbę gmin w Polsce, których jest 2478 i mając świadomość istnienia związków międzygminnych oraz obsługi kilku gmin przez niektóre przedsiębiorstwa można zaryzykować stwierdzenie, że przy obecnym stanie prawnym liczba przedsiębiorstw jest na prawie optymalnym poziomie. W dłuższym okresie można nawet spodziewać się spadku tej liczby poprzez stopniową konsolidację przedsiębiorstw w branży wodociągowo-kanalizacyjnej.

Na poniższym wykresie przedstawiono zmiany ilościowe czterech głównych rodzajów podmiotów w latach 1999-2015

Wykres 2 Zmiany ilościowe czterech największych grup podmiotów zajmujących się poborem, uzdatnianiem oraz dostarczaniem wody w latach 1999-2015

przedsiebiorstwa wykres2

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Rocznika Statystycznego 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003, 2002, 2001, 2000 oraz opracowań GUS: Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015.

Do roku 2011 w każdym z badanych lat najliczniejszą grupę podmiotów prowadzących działalność w zakresie poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody stanowią zakłady budżetowe. W 2012 roku po raz pierwszy wystąpiła sytuacja, w której najliczniej reprezentowaną grupą podmiotów były spółki handlowe. Lata 2013 - 2015 są kontynuacją trendu wzrostu liczby spółek handlowych przy jednoczesnym spadku liczby zakładów budżetowych. Na przestrzeni lat 1999 - 2015 nastąpił niemal 33% wzrost liczby zakładów budżetowych, przy czym należy zauważyć, że od roku 2011 ich liczba zaczyna maleć. Na przestrzeni badanych lat największy przyrost liczby podmiotów wystąpił dla grupy spółek handlowych i wyniósł niemal 120%. Tendencja ta związana jest z faktem przekształcania zakładów budżetowych w spółki prawa handlowego. Trzecia grupa podmiotów, tj. spółki wodne także charakteryzuje się wzrostami, przy czym w latach 2005 i 2009 miał miejsce minimalny spadek ich liczby w stosunku do roku poprzedzającego w związku z dwukrotną zmianą przepisów, tj. czasowym wyłączeniem tej formy prawnej z możliwości prowadzenia działalności w zakresie poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody. Przyrost liczebności spółek wodnych w ciągu trzynastu badanych lat wyniósł niemal 44%. Wyraźnie wzrostową tendencją cechuje się liczba osób fizycznych prowadzących działalność w zakresie poboru, uzdatniania i rozprowadzania wody. W 2000 roku nie odnotowano takiej formy, w 2010 roku ww. działalnością zajmowało się aż 198 jednostek funkcjonujących jako osoby fizyczne, a w roku 2015 aż 243.

Mateusz Bogdanowicz

Główny Specjalista ds. analiz ekonomicznych

Wyszukiwanie

Nasze szkolenia

  • Przygotowanie wniosku o skrócenie czasu obowiązywania taryf: Poznań, Kraków, Wrocław, Bydgoszcz, Warszawa +

    Przygotowanie wniosku o skrócenie czasu obowiązywania taryf: Poznań, Kraków, Wrocław, Bydgoszcz, Warszawa Termin i miejsce organizacji: 15 listopada - Poznań centrum (zgłoszenia do Czytaj więcej
  • Praktyczne wykorzystanie benchmarkingu w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych: Warszawa, 21 listopada 2019 r. +

    Praktyczne wykorzystanie benchmarkingu w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych: Warszawa, 21 listopada 2019 r. Krajowy projekt benchmarkingowy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, od dziesięciu lat przeprowadzany przez Czytaj więcej
  • 1

Newsletter IGWP

Rozwiń aby zapisać się do newslettera

Zapisz się do newslettera IGWP i bądź na bieżąco z informacjami i naszą ofertą.

Poniżej proszę wybrać listy newslettera oraz wpisać e-mail na który będą wysyłane informacje.