W ramach międzynarodowego projektu ReNutriWater, zespół naukowców z Politechniki Warszawskiej odegrał kluczową rolę w procesie transformacji sektora wod-kan w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Eksperci z Zakładu Systemów Wodociągowych i Kanalizacyjnych skoncentrowali swoje działania na dwóch filarach: bezpieczeństwie mikrobiologicznym oraz efektywnym wykorzystaniu potencjału biogennego ścieków.
Zaangażowanie zespołu badawczego z Politechniki Warszawskiej w realizację projektu ReNutriWater stanowi jeden z fundamentów nowoczesnego podejścia do gospodarki wodnej w Polsce, szczególnie w obszarze transformacji oczyszczalni ścieków w zakłady odzysku zasobów. Eksperci z Zakładu Systemów Wodociągowych i Kanalizacyjnych Wydziału Inżynierii Środowiska skoncentrowali swoje wysiłki na rozwiązaniu kluczowych dylematów technologicznych, które do tej pory hamowały szerokie wdrażanie systemów ponownego wykorzystania wody. Główny nacisk położono na opracowanie innowacyjnych metod dezynfekcji ścieków oczyszczonych, które są niezbędne, aby woda odzyskana spełniała rygorystyczne normy bezpieczeństwa sanitarnego, nie tracąc przy tym swoich cennych właściwości nawozowych.
W toku prowadzonych prac badawczych naukowcy z Politechniki Warszawskiej poddali szczegółowej analizie procesy unieszkodliwiania drobnoustrojów w korelacji z różnymi stopniami technologii odzyskiwania wody. Badania te pozwoliły na sformułowanie precyzyjnej metody optymalizacji dezynfekcji, która uwzględnia zmienność składu fizykochemicznego ścieków odprowadzanych z miejskich oczyszczalni. Dzięki temu możliwe stało się stworzenie wytycznych, które pozwalają operatorom systemów wodociągowo-kanalizacyjnych na elastyczne zarządzanie procesem technologicznym. Pozwala to na skuteczną eliminację patogenów przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia energii i odczynników chemicznych, co bezpośrednio przekłada się na efektywność ekonomiczną i ekologiczną całego systemu odzysku wody.
Niezwykle istotnym elementem wkładu warszawskiej uczelni jest opracowanie kompleksowej metodyki zarządzania biogenami, takimi jak azot, fosfor i potas. Zespół badawczy wykazał, że odpowiednio przygotowana woda odzyskana może pełnić funkcję bezpiecznego nośnika substancji odżywczych dla roślin, co stanowi milowy krok w stronę realizacji założeń gospodarki obiegu zamkniętego. W przygotowanym przez naukowców Podręczniku Odzyskiwania Wody zawarto szczegółowe instrukcje dotyczące dopasowania zawartości tych pierwiastków do specyficznych potrzeb różnych grup roślinnych. Podejście to pozwala na znaczną redukcję wykorzystania nawozów sztucznych, co jest szczególnie istotne w kontekście ochrony wód powierzchniowych przed eutrofizacją oraz wspierania zrównoważonego rolnictwa i miejskiej architektury krajobrazu.
Praktyczny wymiar osiągnięć Politechniki Warszawskiej objawia się przede wszystkim w stworzeniu gotowych do wdrożenia narzędzi oceny ryzyka mikrobiologicznego. Narzędzia te pozwalają na rzetelną analizę zagrożeń na każdym etapie cyklu odzysku wody – od momentu jej opuszczenia przez oczyszczalnię, aż po końcowe zastosowanie w nawadnianiu czy procesach przemysłowych. Członkowie Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie” zyskali tym samym dostęp do unikalnej wiedzy, która ułatwia dostosowanie istniejącej infrastruktury do surowych wymagań europejskich i krajowych. Wytyczne opracowane przez zespół PW służą nie tylko do aktualizacji procedur kontroli jakości, ale stają się również bazą do projektowania nowoczesnych modułów technologicznych, które mogą być integrowane z już funkcjonującymi obiektami.
Całość prac zespołu Politechniki Warszawskiej została udokumentowana w formie przystępnego, a jednocześnie głęboko merytorycznego Podręcznika Odzyskiwania Wody. Publikacja ta, dostępna zarówno w formie cyfrowej, jak i tradycyjnej, stanowi kompletne kompendium wiedzy dla inżynierów, projektantów oraz kadry zarządzającej w sektorze komunalnym. Dzięki zaangażowaniu naukowców, teoretyczne założenia o odzysku wody stały się realną strategią operacyjną, wspierającą polskie przedsiębiorstwa wod-kan w budowaniu odporności na deficyty zasobów wodnych i w wypełnianiu nowoczesnych standardów ochrony środowiska.
Izba Gospodarcza „Wodociągi Polskie”, jako lider projektu ReNutriWater, zachęca do zapoznania się z krótkim filmem przygotowanym przez Politechnikę Warszawską. Materiał przedstawia prowadzone badania nad efektywnością różnych technologii odzysku wody, bazując na eksperymentach przeprowadzonych w laboratoriach Politechniki Warszawskiej. Film pokazuje procesy związane z odzyskiem wody oraz prezentuje najważniejsze wyniki dotyczące efektywności analizowanych rozwiązań.
Link do filmu: ReNutrWater_PW
Podręcznik w języku angielskim znajdą Państwo tutaj: https://interreg-baltic.eu/wp-content/uploads/2025/10/ReNutriWater-Handbook-booklet.pdf
Natalia Przepierska
Izba Gospodarcza “Wodociągi Polskie”
