Dyrektywa w sprawie wody do picia
Wspólne Centrum Badawcze (JRC) opublikowało sprawozdanie w następstwie decyzji delegowanej Komisji 2024/1441, w którym określono metodykę pomiaru mikroplastiku w wodzie pitnej. Sprawozdanie JRC zawiera podsumowanie opublikowanej metodyki (mikrospektroskopia optyczna w podczerwieni lub mikrospektroskopia ramanowska) wraz z dodatkowymi informacjami na temat niektórych krytycznych elementów i ograniczeń. Opracowanie zawiera także przykłady badawcze. Raport jest dostępny tutaj.
Finansowanie ochrony zasobów wodnych
Mikrozanieczyszczenia pochodzące z produktów farmaceutycznych i kosmetycznych stanowią coraz większe zagrożenie dla zasobów wodnych w Europie. Dlatego w ramach nowego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) wskazanego w dyrektywie ściekowej, branże te będą musiały pokryć co najmniej 80% kosztów oczyszczania ścieków z mikrozanieczyszczeń. Dzięki temu obciążenie nie spadnie wyłącznie na gospodarstwa domowe czy małe firmy. Opinię EurEau można znaleźć tutaj.
Ramowa Dyrektywa Wodna
23 września Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie w sprawie wspólnego tekstu mającego na celu zmianę ramowej dyrektywy wodnej (RDW) i jej dyrektyw pochodnych w sprawie zanieczyszczeń wód podziemnych i powierzchniowych. EurEau z zadowoleniem przyjmuje moment zawarcia porozumienia, ponieważ państwa członkowskie już pracują nad kolejnym cyklem planów gospodarowania wodami w dorzeczu (2028-2033). Tutaj można znaleźć więcej.
Azotany
Państwa członkowskie w Komitecie ds. Azotanów zatwierdziły wniosek w sprawie podniesienia prawnego limitu azotu stosowanego na gruntach rolnych w odniesieniu do nawozów znanych jako “RENURE”, czyli rodzaj przetworzonego obornika. Tekst, który zmienia obowiązującą od dawna dyrektywę azotanową (91/676/EWG), pozwoliłby na stosowanie RENURE do 80 kg azotu na hektar oprócz normalnego limitu wynoszącego 170 kg/ha. Oznaczałoby to podniesienie ustawowego limitu o 47%. To bardzo zła wiadomość dla wodociągów. EurEau zdecydowanie sprzeciwia się tworzeniu takiej luki w dyrektywie azotanowej. Tutaj można znaleźć uzasadnienie.
Pestycydy
Zgodnie z niedawnym sprawozdaniem Komisji niewiążący cel UE polegający na ograniczeniu stosowania pestycydów chemicznych i ryzyka z nimi związanego o 50 % do 2030 r. został już osiągnięty. W raporcie stwierdzono, że stosowanie pestycydów chemicznych i ryzyko związane z nimi zmniejszyło się o 58 %, podczas gdy stosowanie bardziej niebezpiecznych pestycydów spadło o 27 % w porównaniu z okresem referencyjnym 2015-2017. Należy jednak podkreślić, że wiele podmiotów zakwestionowało metody obliczania tych wskaźników.
REACH
EurEau opublikowała swoje zalecenia dotyczące przeglądu rozporządzenia REACH, wzywając do wprowadzenia silniejszych, skuteczniejszych i nowocześniejszych przepisów. Cały artykuł znajduje się tutaj, a nasze rekomendacje są tutaj.
PFAS
Do końca 2026 r., Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) zamierza sfinalizować swoją propozycję uniwersalnego ograniczenia PFAS
Zaktualizowany wniosek ECHA w sprawie ograniczeń zwiększa liczbę odstępstw i w wielu przypadkach wydłuża okres ich obowiązywania. Osiem sektorów przemysłu nie zostanie objętych wnioskiem w sprawie ograniczeń. Te nowe rozwiązania stanowią poważne zagrożenie dla odporności Europy. EurEau wzywa ECHA i pięć krajów składających wnioski, do uwzględnienia korzyści płynących z szybkiego i dalekosiężnego zakazu stosowania PFAS. Propozycja ograniczeń dopuszcza emisje PFAS na poziomie setek tysięcy ton w ciągu najbliższych dziesięcioleci. Więcej szczegółów tutaj.
Prawodawstwo w zakresie ochrony środowiska
Komisja przedstawiła plany nowego zbiorczego prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska, którego celem ma być redukcja obciążenia administracyjnego dla przedsiębiorstw europejskich. EurEau odpowiedziała na zaproszenie do zgłaszania uwag, przedstawiając potencjalne korzyści płynące z usprawnionych procedur, ale także wskazując ryzyko nadmiernej deregulacji, co może mieć szkodliwy wpływ na zasoby wodne. Więcej tutaj.
Europejska inicjatywa na rzecz odporności związanej ze zmianą klimatu
W dniu 24 lipca ogłoszono zaproszenie do zgłaszania uwag w ramach europejskiej inicjatywy na rzecz odporności. Wkład EurEau można znaleźć tutaj.
Konsultacje społeczne planowane są na IV kwartał 2025 r.
Gospodarka o obiegu zamkniętym
Rozpoczęto zgłaszanie uwag oraz konsultacje publiczne w sprawie przyszłego aktu prawnego o gospodarce o obiegu zamkniętym (termin do 6 listopada).
Wieloletnie ramy finansowe
Pierwszy zarys wieloletnich ram finansowych na okres po 2027 r. opracowany przez Komisję Europejską wskazuje na wyraźną zmianę priorytetów, która koncentruje się w większym stopniu na zwiększeniu konkurencyjności, odporności i gotowości geopolitycznej Europy. Tutaj więcej.
Infrastruktura krytyczna
Komisja Europejska przyjęła nowe wytyczne, które mogą pomóc decydentom i operatorom w procesie określenia, które przedsiębiorstwa wodociągowe należy określić jako podmioty krytyczne. Państwa członkowskie muszą wskazać podmioty krytyczne do dnia 17 lipca 2026 r. Unijne środki finansowe na ochronę infrastruktury krytycznej są dostępne w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wartości 1,93 mld euro (2021–2027). Więcej informacji na temat funduszu można znaleźć tutaj.
Webinar
Kolejne webinarium pt. “Zarządzanie ryzykiem powodziowym w czasie kryzysu klimatycznego: czy ten deszcz jest nasz?” odbędzie się w poniedziałek 20 października o godz. 13.30. Poruszymy następujące tematy:
- System wczesnego ostrzegania w celu zminimalizowania skutków nawalnych opadów, opracowany przez Uniwersytet Nauk Stosowanych w Savonii – projekt AMBITION (Paola Rosales Suazo De Kontro, Finlandia)
- Praktyczne studium przypadku wdrożenia miasta gąbki, Miasto Bydgoszcz (Dagmara Szczesik Majchrzak i Paulina Napieraj, Polska)
- Postępy w badaniach, rozwoju i innowacjach – Canal de Isabel II, projekt DreinCAM; optymalne wykorzystanie systemów odwadniających, minimalizacja przelewów, poprawa jakości ścieków i zapobieganie powodziom (Jamie Flores Cabeza, Hiszpania)
- Utworzenie Irlandzkiej Służby Prognozowania Powodzi i komunikacja z zainteresowanymi stronami, Met Éireann (Rosemarie Lawlor/Stephen Carey, Irlandia).
Rejestracja pod linkiem: https://us06web.zoom.us/webinar/register/WN_ZA7y6_UlT0GAA3awLgN0EA.
Poprowadzi ją Klara Ramm.
W dniu 10 września odbyło się webinarium “Cyfrowe bliźniaki: dynamiczne modele dla podejmowania decyzji w sektorze wodnym”.
Inicjatywa OECD na rzecz zarządzania zasobami wodnymi
Na posiedzeniu Grupy Roboczej OECD w lipcu 2025 r. przyjrzano się wdrażaniu zasad zarządzania dziesięć lat po ich opracowaniu. Z informacji zwrotnych wynika, że 85 % respondentów uważa, że zasady OECD powinny zostać zrewidowane, 70 % uznaje odporność na zmianę klimatu i przystosowanie się do niej za najwyższe priorytety, a 77 % chciałoby odgrywać bardziej aktywną rolę w rozpowszechnianiu i informowaniu o wynikach inicjatywy OECD.
Przygotowała Klara Ramm na podstawie danych EurEau i portali europejskich, k.ramm@igwp.org.pl
