Do konsultacji publicznych został skierowany projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Projekt przewiduje m.in. doprecyzowanie zasad wprowadzania ograniczeń oraz nowych regulacji dotyczących wynagrodzenia dla odbiorców energii elektrycznej stosujących się do wprowadzonych ograniczeń. Poniżej przedstawiamy najważniejsze rozwiązania zawarte w projekcie z perspektywy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.
W związku z opublikowaniem projektu rozporządzenia uprzejmie prosimy o przesyłanie uwag do przedmiotowego projektu do dnia 28 lipca 2026 r. z wykorzystaniem załączonej tabeli w edytowalnym formacie na adres e-mail: konsultacje@igwp.org.pl .
W załączeniu przekazujemy projekt rozporządzenia, uzasadnienie, Ocenę Skutków Regulacji oraz tabelę do zgłaszania uwag.
Cel projektu rozporządzenia
Projekt rozporządzenia ma zastąpić obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Jak wskazano w uzasadnieniu, potrzeba wydania nowego aktu wynika ze zmian art. 11 ust. 6 i 6a ustawy – Prawo energetyczne, rozszerzających zakres upoważnienia ustawowego, w szczególności o kwestie dotyczące wynagrodzenia dla odbiorców energii elektrycznej, którzy zastosują się do ograniczeń. W pozostałym zakresie projekt w dużej mierze powiela rozwiązania obowiązujące obecnie.
Podstawa prawna
Projekt został przygotowany na podstawie art. 11 ust. 6 i 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne. Projektowane rozporządzenie określa szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła, a także zasady wypłaty wynagrodzenia odbiorcom energii elektrycznej w przypadkach określonych w projekcie.
Zakres projektowanych regulacji
Projektowane rozporządzenie przewiduje uregulowanie m.in.:
- sposobu wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej oraz dostarczaniu ciepła;
- rodzajów odbiorców objętych ograniczeniami;
- zakresu ochrony odbiorców przed ograniczeniami;
- zasad opracowywania i uzgadniania planów wprowadzania ograniczeń;
- zasad przekazywania informacji pomiędzy operatorami i odbiorcami;
- sposobu podawania do publicznej wiadomości informacji o ograniczeniach;
- przypadków, w których odbiorcy mogłoby przysługiwać wynagrodzenie za zastosowanie się do ograniczeń;
- zasad ustalania wysokości tego wynagrodzenia oraz jego rozliczania.
Rozwiązania istotne dla przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych
Z punktu widzenia przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych szczególne znaczenie mają projektowane przepisy dotyczące ochrony wybranych obiektów przed ograniczeniami w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
Projekt przewiduje, że ochroną mogłyby zostać objęte m.in. obiekty wykorzystywane bezpośrednio do realizacji zadań wpływających w sposób istotny na spełnianie wymagań w zakresie ochrony środowiska, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków, a także wyodrębnione części takich obiektów.
Jednocześnie z uzasadnienia projektu wynika, że rozszerzenie katalogu obiektów objętych ochroną ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa mieszkańców oraz ciągłości świadczenia usług o istotnym znaczeniu społecznym, w szczególności związanych z funkcjonowaniem budynków mieszkalnych oraz systemów zaopatrzenia w wodę i ciepło.
Obowiązki wynikające z projektu
Projekt zakłada, że:
- obiekty korzystające z ochrony powinny zostać wskazane – na wniosek odbiorcy oraz zgodnie z jego oświadczeniem – w umowach;
- operator miałby weryfikować kompletność i zgodność wniosku oraz uwzględniać go w terminie 3 miesięcy;
- odbiorca byłby zobowiązany do niezwłocznego poinformowania operatora (a w przypadku umów kompleksowych również sprzedawcy) o ustaniu okoliczności uzasadniających korzystanie z ochrony;
- odbiorca mógłby wystąpić z uzasadnionym wnioskiem o korektę wielkości mocy określonych dla obiektu w przypadkach przewidzianych w projekcie.
Projekt przewiduje również siedmiodniowy termin na przekazanie operatorowi danych niezbędnych do opracowania planów ograniczeń, jeżeli operator zwróci się o ich przekazanie.
Projektowane rozwiązania dotyczące wynagrodzenia
Jedną z najistotniejszych zmian przewidzianych w projekcie jest wprowadzenie mechanizmu wynagrodzenia dla odbiorców energii elektrycznej, którzy zastosują się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11 ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne.
Projekt określa przypadki, w których wynagrodzenie mogłoby przysługiwać, zasady jego ustalania oraz sytuacje wyłączające możliwość jego otrzymania. Przewidziano również szczegółowe rozwiązania dotyczące sposobu rozliczeń pomiędzy operatorami systemów elektroenergetycznych i odbiorcami energii elektrycznej.
Terminy przewidziane w projekcie
Projekt zakłada m.in.:
- opracowywanie planów ograniczeń według stanu na 1 stycznia danego roku;
- przekazywanie planów odbiorcom do 15 kwietnia;
- uzgadnianie planów z Prezesem URE do 31 maja;
- obowiązywanie planów od 1 czerwca do 31 maja następnego roku.
Zgodnie z projektem rozporządzenie miałoby wejść w życie 7 września 2026 r. Jednocześnie przepisy przejściowe przewidują dostosowanie umów oraz rozwiązań technicznych do nowych zasad rozliczeń do dnia 1 września 2027 r., a projekt zakłada, że wynagrodzenie za ograniczenia nie przysługiwałoby za okres do 31 sierpnia 2027 r.
Na co warto zwrócić uwagę?
Z perspektywy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych szczególnej analizy wymagają projektowane rozwiązania dotyczące:
- ochrony obiektów wykorzystywanych do odprowadzania i oczyszczania ścieków,
- zasad zgłaszania obiektów objętych ochroną,
- obowiązków informacyjnych wobec operatorów,
- planów wprowadzania ograniczeń,
- przepisów przejściowych związanych z dostosowaniem umów oraz wdrożeniem nowych zasad rozliczeń.
Projekt rozporządzenia będący obecnie przedmiotem konsultacji publicznych ma dostosować obowiązujące regulacje do zmienionego upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie – Prawo energetyczne oraz wprowadzić nowe rozwiązania dotyczące wynagrodzenia za stosowanie się do ograniczeń w poborze energii elektrycznej. Dla przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych szczególnie istotne pozostają projektowane przepisy odnoszące się do ochrony obiektów wykorzystywanych do odprowadzania i oczyszczania ścieków, obowiązków związanych z planami ograniczeń oraz projektowanych przepisów przejściowych. Ostateczny kształt regulacji będzie zależał od przebiegu procesu legislacyjnego oraz wyników konsultacji publicznych.
