Tworzywa sztuczne mają największy udział w sieciach małych i średnich przedsiębiorstw wodociągowych. W dużych przedsiębiorstwach struktura materiałowa jest bardziej zróżnicowana, ze znacznie większym udziałem żeliwa, żeliwa sferoidalnego i stali. Takie wnioski płyną z analizy danych za 2024 rok, zgromadzonych w ramach badania ankietowego Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”.
Analiza objęła 154 przedsiębiorstwa: 34 małe, 84 średnie i 36 dużych, eksploatujących łącznie około 17% długości sieci wodociągowej w Polsce. Podział na grupy przyjęto według liczby mieszkańców korzystających z sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Badano strukturę długości przewodów wodociągowych, bez przyłączy.
W małych przedsiębiorstwach dominują przewody z polichlorku winylu (PVC), stanowiące 49,44% długości sieci. Drugim najczęściej występującym materiałem jest polietylen (PE), którego udział wynosi 31,19%. Łącznie oba tworzywa odpowiadają za 80,63% długości sieci w tej grupie, wyraźnie przeważając nad pozostałymi materiałami.
W średnich przedsiębiorstwach największy udział mają przewody z PE – 40,61%. Kolejne miejsca zajmują PVC z udziałem 29,82% oraz żeliwo – 17,32%. Tworzywa sztuczne nadal zdecydowanie dominują, stanowiąc łącznie 70,43% długości sieci, jednak udział żeliwa jest większy niż w grupie małych przedsiębiorstw.
W dużych przedsiębiorstwach również najczęściej występują przewody z PE, które stanowią 33,51% długości sieci. Na drugim miejscu znajduje się żeliwo – 24,70%, a na trzecim PVC – 17,19%. Istotne znaczenie mają także żeliwo sferoidalne, z udziałem 11,33%, oraz stal – 9,74%. Grupa ta wyróżnia się największym udziałem przewodów metalowych, stanowiących łącznie 45,77% długości sieci.
W badanej grupie przedsiębiorstw łączny udział przewodów z PVC i PE jest najwyższy w małych, a najniższy w dużych przedsiębiorstwach. Odwrotną zależność odnotowano w przypadku łącznego udziału żeliwa, żeliwa sferoidalnego i stali. Różnice te mogą odzwierciedlać historię rozbudowy sieci oraz rozwiązania materiałowe stosowane w kolejnych okresach inwestycyjnych.
Pełna wersja artykułu, przygotowanego we współautorstwie z dr hab. inż. Izabelą Kruszelnicką, ukaże się w najbliższym numerze kwartalnika Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”.
Marta Wojnowska
główny specjalista ds. analiz ekonomicznych IGWP
